Proponowane kategorie

Proponowani producenci

Proponowane produkty

  • {{ item.price }} {{ response.currency_symbol }}

Proponowane poradniki

Nie znaleziono

Owoc czy warzywo? Oto jest pytanie!

Jabłka, śliwki i gruszki to owoce, a ziemniaki, kapusta i szpinak to warzywa – już w przedszkolu uczymy się rozróżniać warzywa i owoce. Okazuje się jednak, że rozróżnienie niektórych roślin nie jest takie łatwe, ponieważ wiele owoców błędnie nazywamy warzywami. Czy pomidor to owoc, czy warzywo? Do jakiej grupy powinniśmy zaliczyć rabarbar, a jak sklasyfikować dynię? Postaramy się wszystko wyjaśnić w poradniku.

 

Co to są owoce?

Owoc to część rośliny, która powstaje z zalążni słupka kwiatowego. W swoim wnętrzu zawiera nasiona, osłania je i ułatwia ich rozsiewanie. Jeśli zatem roślina powstaje z kwiatów i ma nasiona, jest owocem. Oznacza to, że z botanicznego punktu widzenia pomidor, cukinia, dynia, ogórek czy groszek, będą owocami.

Owoce możemy podzielić na:

  • Owoce pestkowe – czyli takie, które wewnątrz mają pestkę lub pestki. Są to np.: wiśnie, czereśnie, morele, brzoskwinie, śliwki czy wiśnie. 

  • Owoce jagodowe – do tej grupy zalicza się niewielkie owoce z małymi nasionkami, m.in.: truskawki, poziomki, porzeczki, borówki, jagody, agrest czy maliny. 

  • Owoce ziarnkowe – są to owoce, które w swoim wnętrzu mają gniazda nasienne, składające się z pięciu komór. W każdej z komór znajdują się 2-3 nasiona. Zaliczamy do nich m.in.: jabłka, pigwę, gruszki czy granat.

  • Owoce cytrusowe – są typowe dla ciepłego klimatu. Są mięsiste i soczyste, a jadalna jest tylko wewnętrzna część owocni, pokryta jadalną błoną. Do cytrusów zaliczamy m.in.: cytryny, limonki, pomarańcze, grejpfruty, pomelo, mandarynki czy klementynki.

  • Owoce egzotyczne – są hodowane na terenach tropikalnych i subtropikalnych, różnią się między sobą kształtem, formą i smakiem. Zaliczamy do nich m.in.: ananasy, kokosy, liczi, banany czy kaki.

 
co to są owoce

 

Czym są warzywa?

Warzywa w całości stanowią pokarm człowieka. W zależności od rodzaju warzywa spożywamy w całości lub tylko ich niektóre części, np. liście, owoce, bulwy, kwiatostany, łodygi czy korzenie. Warzywa możemy podzielić na dwie grupy, ze względu na przynależność do konkretnej kategorii oraz na wartość kulinarną. 

Warzywa dzielimy na:

  • Jednoroczne – papryka, rzodkiew, pomidor, groch. 

  • Dwuletnie – cebula, marchew, burak ćwikłowy, kapusta, pietruszka. 

  • Wieloletnie – szparag zwyczajny, rabarbar, chrzan, szczaw, szparag.

Małe AGD do kuchni

Ze względu na wartość kulinarną wyróżniamy:

  • Warzywa korzeniowe – batat, burak ćwikłowy, maniok, marchew zwyczajna, pasternak, pietruszka korzeniowa, seler korzeniowy. 

  • Warzywa psiankowate (owocowe) – pomidor (zwyczajny i koktajlowy), ziemniak, papryka, oberżyna.

  • Warzywa kapustne – brokuł, brukiew, jarmuż, kalafior, kalarepa, brukselka, kapusta włoska, kapusta pekińska itp. 

  • Warzywa liściaste (liściowe) – burak ćwikłowy (botwinka), cykoria, pietruszka naciowa, sałata, szpinak, mniszek pospolity.

  • Warzywa cebulowe – cebula zwyczajna, czosnek pospolity, por, szczypiorek.

  • Warzywa strączkowe – fasola, groch, bób, ciecierzyca, soczewica, soja. 

  • Warzywa rzepowate – brukiew, rzepa, rzodkiewka.

  • Warzywa dyniowate – dynia, kabaczek, cukinia, patison, melon, ogórek siewny, arbuz.

  • Warzywa przyprawowe – cząber ogrodowy, kminek zwyczajny, koper ogrodowy, lebiodka majeranek.

  • Warzywa pozostałe – kapary, karczoch, kukurydza, oliwka.

 
czym są warzywa

 

Owoc czy warzywo – kryteria określania roślin

Z punktu botanicznego warzywa to owoce roślin strączkowych, czyli „strączki” lub „łupiny”. W popularnym znaczeniu są to jednak rośliny zielone, których liście, korzenie, łodygi, kwiaty i owoce (w sensie botanicznym) są traktowane jako pokarm. Z kolei wszystko to, co powstaje z kwiatów i ma nasiona, jest uznawane za owoc. 

Natomiast według podziału kulinarnego warzywa i owoce dzieli się ze względu na wrażenia smakowe. Te produkty, które są słodkie, cierpkie lub kwaskowate w smaku zalicza się do owoców. To właśnie z nich najczęściej przygotowuje się ciasta, słodkie przekąski i desery. Z kolei do warzyw zaliczamy produkty, które są mniej słodkie, a w większym stopniu ostre lub pikantne. 

 

Owoce i warzywa – czym się różnią?

Zastanawiacie się, czym się różni owoc od warzywa? 

  • Sposób powstawania – warzywa rozwijają się z jakiejś części rośliny, najczęściej z korzenia. Natomiast owoce powstają wyłącznie z kwiatów

  • Nasiona – owoce w większości zawierają nasiona, a warzywa nie.

  • Smak – owoce zazwyczaj mają słodki lub cierpki smak, dlatego najlepiej sprawdzą się w deserach, ciastach, słodkich przekąskach czy też sokach. Z kolei warzywa są łagodniejsze w smaku albo ostrzejsze, dlatego najczęściej przyrządza się z nich przystawki i dania wytrawne. 

  • Kalorie – ze względu na większą zawartość cukrów prostych, owoce są przeważnie bardziej kaloryczne niż warzywa. Przykładowo 100 g jabłek zawiera 52 kcal, a 100 g brokułów to tylko 33 kcal

 
czym się różnią owoce i warzywa

 

Warzywa i owoce – podobieństwa

Każdy owoc i warzywo zawiera wartości odżywcze ważne dla funkcjonowania naszego organizmu. W zależności od produktu może to być mniej lub więcej błonnika, minerałów, witamin i przeciwutleniaczy. Poza tym jedne są mniej kaloryczne, a inne bardziej. Nie ulega jednak wątpliwości, że zarówno warzywa, jak i owoce są zdrowym i niezwykle cennym składnikiem naszej diety.

 

Owoc czy warzywo?

Owoce często mylimy z warzywami, ponieważ zazwyczaj bierzemy pod uwagę ich smak i zastosowanie w kuchni. Jednak z botanicznego punktu widzenia, te rośliny, które powszechnie uważa się za warzywa, w rzeczywistości są owocami.

 

Pomidory – owoce czy warzywa?

Dyskusja na temat, czy pomidor jest warzywem, czy owocem rozgorzała na tyle, że w 1893 roku sprawa trafiła do Sądu Najwyższego w Stanach Zjednoczonych. Było to bardzo ważne, ponieważ przepisy celne określały pomidora jako owoce. Skład sędziowski po długich dyskusjach orzekł, że pomidor jest warzywem. Jednak nie sam werdykt był zaskoczeniem, a jego uzasadnienie. Według ówczesnego sądu pomidor jest warzywem, ponieważ właśnie tak nazywa go większość ludzi. Kwestie botaniczne czy kulinarne nie miały tu zatem znaczenia.

Z punktu widzenia botanicznego pomidory są owocami. Jednak ze względu na ich profil smakowy, dość dużą zawartość  i zastosowanie kulinarne zaliczane są do warzyw. Rzadko zjadamy pomidory w całości tak jak jabłka czy gruszki. Zazwyczaj są one wykorzystywane jako dodatki do posiłku.

 
pomidor - owoc czy warzywo?

 

Czy marchewka jest warzywem?

Podobne zamieszanie jak przy pomidorze powstało w przypadku marchewki. Z punktu botanicznego jest to warzywo, które ma jadalny korzeń. Natomiast w klasyfikacji urzędowej Unii Europejskiej marchew została uznana za owoc. Wszystko przez to, że w Portugalii marchewkę wykorzystuje się do robienia dżemów. W UE istnieją przepisy, które określają minimalną zawartość owoców w dżemie. Właśnie dlatego, aby portugalski dżem marchewkowy mógł zostać nazwany „dżemem”, rozszerzono przepisy, włączając do nich wspomnianą marchew. Dopóki marchewka była uznawana za warzywo, Portugalczycy nie mogli sprzedawać swojego wyrobu do innych krajów UE, ponieważ według definicji, dżem nie może być robiony z warzyw. 

 
marchewka - owoc czy warzywo?

 

Awokado –  owoc czy warzywo?

Awokado to jagoda jednonasienna. Jednak ze względu na brak cukrów prostych, które są charakterystyczne dla owoców, wiele osób zalicza awokado do warzyw. Ten owoc daje wiele możliwości kulinarnych. Najpopularniejszą przygotowywaną z niego potrawą jest guacamole, czyli pasta z dodatkiem niewielkiej ilości czerwonej cebuli, papryczki chili, pomidorów, czosnku i soku z limonki. Ze względu na kremowy, lekko orzechowy smak, awokado świetnie sprawdzi się w roli pasty kanapkowej, np. w połączeniu z jajkiem, żółtym serem czy wędzonym łososiem. Taką pastę z awokado bez problemu przygotujemy w domu, wystarczy nam do tego blender ręczny albo kielichowy

 
awokado - owoc czy warzywo?

 

Rabarbar – warzywo do deserów

Mimo że rabarbar (rzewień) ma słodki smak i wykorzystywany jest głównie do deserów, ciast czy kompotów, nie jest owocem, a warzywem. Należy do warzyw z rodziny rdestowatych. To właśnie ze słodki smak rabarbaru doprowadził do rozprawy sądowej w 1947 roku, w której sąd uznał rabarbar za owoc. Jednak wbrew temu orzeczeniu, rabarbar jest warzywem wieloletnim, a jadalne są tylko jego łodygi. Liście zawierają natomiast kwas szczawiowy, który spożyty w dużych ilościach negatywnie wpływa na funkcjonowanie nerek. 

Rabarbar zawiera w swoim składzie potas, magnez i żelazo, a także witaminy: A, C, E i kwas foliowy. Rabarbar idealnie pasuje do ciast kruchych lub na bazie ciasta drożdżowego. Powszechnie wykorzystywany jest też do kompotów. Świetnie łączy się z innymi owocami, np. czereśniami, truskawkami czy gruszkami.

 
rabarbar - owoc czy warzywo?

 

Arbuz – owoc czy warzywo?

Arbuz, czyli inaczej kawon to roślina pochodząca z Afryki Południowej. W ok. 92% składa się z wody, co nie oznacza, że nie ma żadnych witamin i minerałów. Arbuz jest bogaty w witaminę A, B i E, a także żelazo, potas, magnez i mangan.

Arbuz jest duży, ma okrągły lub owalny kształt i niejadalną skórkę. W jego wnętrzu znajduje się miękki jasno-różowy miąższ oraz czarne nasionka. Czy zatem arbuz jest owocem, czy warzywem? Z racji tego, że należy do rodziny dyniowatych i jest uprawiany przy użyciu metod produkcji warzyw, można go uznać za warzywo. Jednak z biologicznego punktu widzenia arbuz jest jagodą, ponieważ rozwija się z kwiatów.

 
arbuz - owoc czy warzywo?

 

Ogórek – owoc czy warzywo?

Z pewnością większość osób zawsze myślała, że ogórek jest warzywem. Botanicy nie mają jednak wątpliwości, że ogórek jest owocem. Z czego to wynika? Otóż biorąc pod uwagę cechy fizjologiczne rośliny, ogórek jest owocem, ponieważ powstaje z kwiatu. Poza tym w jego wnętrzu znajdują się nasiona do rozsiewania. Z kolei biorąc pod uwagę względy smakowe i sam sposób wykorzystania ogórka, zdecydowanie możemy powiedzieć, że jest on warzywem. W końcu jest mało słodki i o wiele twardszy niż większość owoców. Poza tym używa się go do przystawek, dań wytrawnych, zup, a także sałatek.

 
ogórek - owoc czy warzywo?

 

Cukinia – idealny owoc do wytrawnych potraw

Podobnie jak arbuz czy dynia, cukinia należy do rodziny dyniowatych. Właśnie przez to nazywana jest warzywem. Tymczasem z punktu botanicznego jest owocem. Cukinia rozwija się z przerostu kwiatu, więc jest klasyfikowana jako jagoda. Każdy owoc cukinii zawiera w środku nasionka. Na podstawie tej definicji cukinia klasyfikowana jest jako owoc.

Cukinia zawiera wiele wartości odżywczych, które mają korzystny wpływ na nasze zdrowie. Mówi się, że ma nawet więcej minerałów i witamin niż inne warzywa z rodziny dyniowatych. Co więcej, cukinia ma uniwersalny smak, przez co może być wykorzystana na wiele sposobów w kuchni. Można z niej ugotować zupę, przygotować zapiekankę w piekarniku albo ułożyć na grillu. Neutralny smak sprawia, że cukinia nadaje się również do placków, deserów czy ciast.

 

cukinia - owoc czy warzywo?

 

Papryka – owoc czy warzywo?

Każda papryka, czy to czerwona, zielona, żółta, czy też pomarańczowa ma wewnątrz materiał siewny, czyli pestki. Oznacza to, że z punktu widzenia botanicznego może tytułować się owocem. Ze względów kulinarnych zaliczana jest jednak do warzyw. Surowa papryka ma dość ostry i cierpki smak, ale po obróbce termicznej staje się łagodniejsza i delikatniejsza. Paprykę z powodzeniem można upiec w piekarniku albo przygotować na grillu. Świetnie nadaje się do sałatek i innych potraw warzywnych. 

 
papryka - owoc czy warzywo?

 

Dynia – popularny owoc jesienny

Kolejnym owocem należącym do rodziny dyniowatych jest dynia. Charakteryzuje się długimi płożącymi łodygami z wąsami czepnymi. Wyrasta z kwiatów, dlatego z punktu widzenia botanicznego została sklasyfikowana jako owoc. Mimo tego w sklepach, na straganach i bazarach znajdziemy ją wśród innych warzyw. 

Z dyni można przygotować wiele potraw, np. zupę krem z grzankami, zapiekankę warzywną czy też dyniowe placki, które będą świetną alternatywą dla tradycyjnych placków ziemniaczanych. Ze względu na uniwersalny smak dynę możemy również wykorzystać do słodkich deserów i potraw, np. ciastek, babek czy nawet konfitur.

 
dynia - owoc czy warzywo?

 

Groszek – owoc czy warzywo?

Groch to roślina, która należy do rodziny motylkowatych. Jest rośliną jednoroczną o pnących, pierzastych liściach, które kończą się wąsami. Nasiona grochu są małe, mają ciemnozielony kolor i znajdują się w strąkach. Jeśli wzięlibyśmy pod uwagę to, do czego w kuchni wykorzystujemy groszek, bez zastanawiania się powiedzielibyśmy, że to warzywo. Okazuje się jednak, że z botanicznego punktu widzenia groch jest owocem. Wszystkie rośliny kwitnące, których owoce zawierają nasiona, zaliczane są do owoców. Podsumowując, sam zielony groszek nie jest owocem, ale jego strąki już są. 

 
groch - owoc czy warzywo?

 

Kukurydza – zboże, warzywo czy może owoc?

Kukurydza to roślina jednoliścienna. Jest podstawowym pożywieniem ludzi na całym świecie. Z kukurydzy można przygotować zupę, popcorn, użyć jej do sałatek, zapiekanek warzywnych, a także wielu innych potraw. Pomimo regularnego spożywania kukurydzy, często zadajemy sobie pytanie, czy jest ona zbożem, warzywem czy może owocem. Odpowiedź na to pytanie jest bardziej skomplikowana, niż myślicie.

Ziarno kukurydzy uważane jest za zboże. To właśnie z ziarna powstaje popcorn. Kolba kukurydzy, którą gotujemy w garnku lub smażymy na grillu, uznawana jest za warzywo. Natomiast same złote ziarenka kukurydzy uważa się za owoce, ponieważ pochodzą z części nasion lub kwiatów rośliny. Możemy zatem śmiało powiedzieć, że kukurydza jest zarówno zbożem, warzywem, jak i owocem.

 
kukurydza - owoc czy warzywo?
 

 

Truskawka – owoc czy warzywo?

Wielbiciele popularnego serialu telewizyjnego „Teoria wielkiego podrywu” mogli się zdziwić, gdy w jednym z odcinków Sheldon stwierdził, że „technicznie truskawka nie jest owocem”. O co w tym chodzi?

Truskawka to hybryda dwóch gatunków poziomki z rodziny różowatych. Z botanicznego punktu widzenia truskawka nie jest jagodą, tylko tzw. owocem pozornym. Oznacza to, że ta jadalna część truskawki powstaje z dna kwiatowego mieszczącego zalążnie, a nie ze ścian zalążni słupka, tak jak ma to miejsce w przypadku owoców. To, co widzimy na powierzchni truskawki, to zalążnie kwiatu, z których każda zawiera nasiono.

 
truskawka - owoc czy warzywo?
 

 

Warzywa, które są owocami:

  • pomidor, 

  • papryka,

  • ogórek,

  • dynia,

  • cukinia,

  • bakłażan,

  • strąki grochu, 

  • fasola,

  • oliwki.

 

Owoce, które są warzywami:

  • rabarbar,

  • melon.

 

Podsumowanie

Niestety w przypadku niektórych roślin nie można jednoznacznie określić, czy są one owocami, czy warzywami. Wszystko zależy bowiem od tego, jakie kryteria oceny bierzemy pod uwagę. Jeśli jesteśmy botanikami, powiemy, że pomidor to owoc, a jeśli kucharzami, z całą pewnością stwierdzimy, że pomidor jest warzywem.

 
owoc czy warzywo

 

Bibliografia:

  • https://sklepogrodniczy.pl/blog/owoc-czy-warzywo-kryteria-okreslania-roslin-w-ogrodzie
  • https://www.dionp.pl/arbuz-to-owoc-czy-warzywo/
  • https://technologzywnosciradzi.pl/roznica-owoce-warzywa/
 

Produkty powiązane

ZADZWOŃ DO NAS
pon-pt: 8:00-16.00
NAPISZ DO NAS