Kalendarz przetworów – czyli co, kiedy i z czego przetwarzamy?

Kiedyś nasze babcie przygotowywały mnóstwo domowych przetworów na zimę. Mimo że teraz sklepowe półki uginają się od wszelkiego rodzaju dżemów, konfitur, syropów czy kiszonek, nie zastąpią smaku domowych przetworów, własnoręcznie przygotowywanych ze świeżo zebranych warzyw i owoców. Kalendarz przetworów podpowiada nam, że najlepiej jest je robić od maja do listopada, ponieważ wtedy owoce i warzywa mają najwięcej witamin i cennych wartości odżywczych. Nie oznacza to jednak, że przez pozostałe 6 miesięcy nie możemy przygotować żadnych domowych słoików. Zapoznaj się z naszym kalendarzem przetworów, a dowiesz się, z jakich owoców i warzyw najlepiej przygotować domowe przetwory w konkretnym miesiącu. 

Jak przygotować się do robienia domowych przetworów?

Aby przygotować smaczne przetwory na zimę, które nie zepsują się w krótkim czasie, należy wybierać świeże warzywa i owoce. Najlepiej by były one dojrzałe, ale nie przejrzałe i bez przebarwień. Należy również pamiętać, że żywność zbierana po ulewnych deszczach albo dużych upałach nie nadaje się do wekowania. Niektóre osoby kierują się kalendarzem biodynamicznym, czyli tzw. kalendarzem księżycowym ogrodnika. Zawiera on wskazówki, które wyznaczają dni siewu roślin, a także najlepsze dni na zbiory plonów. Kluczem do przygotowania udanych przetworów jest więc świeżość i dojrzałość owoców oraz warzyw. 

Przydatne mogą okazać się:

 

Kuchenka mikrofalowa Whirlpool MWP101W 700W 20L

389

00 zł

-

-

 

Niezwykle ważne są również odpowiednie słoiki i butelki. Odpowiednie będą zarówno słoiki z nakrętkami, jak i klasyczne weki. Przed użyciem należy je dokładnie umyć, wypłukać, a następnie wyparzyć. Do tego celu nada się zarówno zmywarka, piekarnik, jak i kuchenka mikrofalowa. Gotowe przetwory należy poddać procesowi pasteryzacji, czyli jednej z najpopularniejszych metod konserwowania żywności. Słoiki można pasteryzować na mokro, czyli w garnku z wodą lub na sucho – w piekarniku. 

WIOSNA

Jakie przetwory przygotujemy w kwietniu?

W kwietniu przyroda dopiero budzi się do życia. Wybór owoców i warzyw jest więc stosunkowo niewielki, ale i tak możemy dokonać pierwszych zbiorów. Mamy już szczypiorek, natkę pietruszki, marchew, rzodkiewkę, cebulę, czosnek czy seler. Możemy więc przygotować pierwsze przetwory na zimę, np. marynowane rzodkiewki, które będą świetnym dodatkiem do potraw mięsnych i warzywnych. Wspaniale smakują również z pastami, nadają się do sałatek czy jako dodatek do chleba. Kwiecień to odpowiednia pora, aby zrobić porządki w domowej spiżarni i zacząć zbierać pomysły na przetwory, które zechcemy przygotować w tym sezonie. 

Przetwory w maju

Dla wielu osób to właśnie w maju rozpoczyna się kalendarz przetworów. To najlepsza pora na przygotowanie przetworów na słodko z rabarbaru, np. dżemów czy soków. Rabarbar można też zamrozić. Pamiętajmy również, aby wykorzystać świeży rabarbar i upiec z jego dodatkiem pyszne, kruche ciasto. W maju możemy zebrać także kwiaty dzikiej róży, z której przygotujemy konfiturę, nalewkę czy orzeźwiającą wodę różaną. Do dyspozycji będziemy mieć również młody szczaw, młode pędy sosny czy mniszek lekarski, który nadaje się na syrop lub sok do herbaty. Maj jest również dobrą porą na zebranie świeżych szparagów, które można przygotować na wiele sposobów. Marynowane szparagi będą świetnym dodatkiem do sałatek, możemy z nich przygotować również masło lub pastę szparagową na kanapki. Do tego zadania przyda nam się dobry blender albo rozdrabniacz. 

Blendery przydatne przy przygotowywaniu przetworów w maju:

Blender kielichowy Zelmer ZSB4707

185

99 zł

-

-

Jakie przetwory zrobimy w czerwcu?

Choć pierwsze truskawki pojawiają się już w maju, to właśnie w czerwcu przygotowuje się z nich przetwory. Niestety sezon truskawkowy trwa bardzo krótko, dlatego warto zachować ich smak w domowych dżemach, konfiturach czy musach. Dobrym pomysłem będzie również zamrożenie owoców - dzięki temu będziemy mogli je wykorzystać w zimie do koktjali, srobetów czy sosów. Truskawki będą również świetnym dodatkiem do wypieków na słodko czy deserów na zimno. Ich zaletą jest nie tylko pyszny smak, ale również cenne wartości odżywcze – zawierają bowiem potas, wapń, fosfor, a także witaminy C, A, B1, B2 i PP. 

Jakie jeszcze możemy przygotować przetwory w czerwcu? W tym czasie możemy zajadać się również czereśniami, poziomkami czy agrestem. Możemy więc przygotować dżemy i kompoty z czereśni, a poziomki zamrozić. Jeśli chodzi o warzywa, to zazwyczaj do dyspozycji mamy już szpinak, sałatę czy koperek. W tym czasie rozpoczyna się też sezon na buraki młode, ale przetwory z nich możemy zrobić dopiero na jesieni.

LATO

Domowe przetwory w lipcu

Lipiec to nie tylko sezon na wakacyjne wyjazdy, ale również szczyt sezonu owocowo-warzywnego. Warto więc skorzystać z tego, co oferuje i zamknąć w słoiczkach jak najwięcej smaków lata. Kalendarz przetworów podpowiada nam, że w lipcu przygotujemy przede wszystkim przetwory na słodko. W ogrodach i na targach roi się od wiśni, czerwonych i czarnych porzeczek, borówek czy moreli. Pojawiają się także pierwsze maliny. Z tych owoców z łatwością przygotujemy dżemy, konfitury, kompoty i pasteryzowane soki. Warto więc zaopatrzyć się w dobrej jakości blender, aby szybciej rozdrabniać owoce, drylownicę i sokownik, z którego pomocą przygotujemy klarowny sok. 

W lipcu możemy przygotować przetwory również z bakłażanów, cukinii, kalarepy czy fasolki szparagowej. To również okres, kiedy zaczyna się sezon ogórkowy. Ogórki gruntowe świetnie nadają się do tzw. szybkiego kiszenia - jesto to zatem seozn na ogórki małosolne.

Produkty przydatne w wydobywaniu soków z warzyw i owoców:

Blender ręczny Bosch MSM2610B

149

00 zł

-

-

Sierpniowe przetwory

Choć sezon na ogórki gruntowe zaczyna się już w lipcu, początek sierpnia jest czasem, w którym, kiedy trwa prawdziwy sezon na kiszenie ogórków. To właśnie wtedy przygotowujemy najwięcej ogórków kiszonych lub konserwowych. Sierpień to również najlepszy czas dla miłośników pomidorów, które dają ogromne możliwości kulinarne. Świeże pomidory będą idealnym dodatkiem do kanapek, sałatek czy zup - a jak robić przetwory z pomidorów? Możemy z nich przygotować przecier, który stanie się doskonałą bazą do pysznej zupy pomidorowej czy domowych sosów. Pomidory można przygotować nie tylko na słono, ale również na słodko w formie dżemu lub marynaty. Z kolei drobne pomidorki koktajlowe doskonale nadają się do suszenia, np. na pełnym słońcu, piekarniku czy suszarce do żywności. Suszone pomidory można przygotować w oleju lub bez zalewy. 

Wybierz swoją suszarkę:

Suszarka spożywcza Zelmer ZFD1010

233

49 zł

-

-

Jakie jeszcze można przygotować przetwory w sierpniu? Jeśli chodzi o owoce, to w tym miesiącu zdecydowanie królują śliwki, z których można przygotować wyśmienite powidło śliwkowe. Pojawiają się również pierwsze gruszki i jabłka, a pod koniec miesiąca w lesie znajdziemy coraz więcej grzybów. 

Jakie przetwory przygotujemy we wrześniu?

Choć sezon owocowo-warzywny powoli mija, we wrześniu jest jeszcze mnóstwo sezonowych produktów, z których możemy przygotować zapasy na zimę. Kalendarz przetworów domowych podpowiada nam, że jest to przede wszystkim kulminacja pory grzybowej. Zebrane w lesie grzyby doskonale nadają się do suszenia lub marynowania. Wrzesień to również dobry czas na przygotowanie rozmaitych sałatek wielowarzywnych do słoików. Możemy wykonać przetwory z cukinii, kabaczków, papryki, kalafiora czy pomidorów. 

Jeśli chodzi o owoce, to we wrześniu trwa sezon na gruszki, jabłka czy aronię. Jabłka możemy pokroić na plasterki i wysuszyć w suszarce spożywczej, przygotowując w ten sposób zdrowe chipsy jabłkowe. Z jabłek możemy przygotować także domowy sok, dżem czy mus, a smażone jabłka staną się świetną bazą do szarlotki. Pamiętajmy, że pod koniec września pojawiają się również winogrona, co z pewnością ucieszy amatorów domowego wina. 

JESIEŃ

Przetwory w październiku

Choć październik to schyłek sezonu owocowo-warzywnego, należy przede wszystkim przygotować się na kiszenie kapusty. Z drzew możemy jeszcze zebrać pigwę, która doskonale nadaje się do nalewek. Pigwę można również zetrzeć na tarce i zasypać cukrem aż powstanie pyszny syrop. Tak przygotowana pigwa w słoiczkach będzie świetnym dodatkiem do herbaty. Jest ona bogata w witaminę C, więc warto ją spożywać przed zbliżającym się ochłodzeniem. W październiku możemy jeszcze nazbierać jabłek, gruszek i grzybów. 

Październik to również dobry moment, aby przygotować kiszonki, np. z kapusty, buraków czy marchewek.

Tarka Fiskars Functional Form 1014412

79

00 zł

-

-

Tarka Fiskars Functional Form 1014410

79

00 zł

-

-

Co można przygotować w listopadzie?

Listopad to ostatnia pora, by przygotować domowe przetwory z warzyw korzeniowych i kapusty. W tym miesiącu zdecydowanie króluje dynia – zwyczajna, piżmowa, makaronowa, hokkaido czy japońska. Jest to uniwersalne warzywo, z którego przygotujemy zarówno przetwory na słono, jak i na słodko. Dynia równie dobrze nadaje się na rozgrzewającą zupę, jak i na sernik. Przygotujemy ją w formie słodko-kwaśnych pikli, słodkich dżemów, musów czy przecierów. Dynia doskonale komponuje się z innymi warzywami i owocami, np. z pomarańczami czy imbirem, dlatego daje nam szerokie pole do popisu w kuchni. Oryginalne przepisy na przetwory z dyni z łatwością znajdziemy w Internecie.

Przetwory w grudniu

Sezon na domowe przetwory kojarzy nam się przede wszystkim z letnimi miesiącami. W grudniu co prawda nie nazbieramy już owoców i warzyw z sadów czy ogródków, ale możemy przygotować przetwory z produktów, które dostępne są w sklepach przez cały rok, czyli np. z jabłek i gruszek. Możemy również sięgnąć po owoce egzotyczne, np. pomarańcze, ananasy czy mango i z nich przygotować dżemy, musy czy słynny chutney.  

W grudniu przetwory przygotujemy również z suszonych owoców. Suszone jabłka i gruszki, wędzone śliwki, goździki i cynamon to składniki na tradycyjny, świąteczny kompot z suszu.

ZIMA

Czy można przygotować przetwory w styczniu?

W wielu przypadkach kalendarz przetworów kończy się przed rozpoczęciem zimy. W styczniu z pewnością nie przygotujemy konfitur z truskawek czy malin, z powodzeniem możemy zrobić czatnej z czerwonej cebuli. Jest to rodzaj musu, który będzie świetnym dodatkiem do mięs i ryb. Sprawdzi się również jako dodatek do pizzy czy kanapek. 

Domowe przetwory w lutym 

Przetwory zawsze robimy wtedy, gdy owoce i warzywa są świeże i najbardziej dojrzałe. W przypadku cytrusów europejskich ta pora przypada właśnie na zimowe miesiące. W lutym możemy więc z powodzeniem kupić w sklepie cytryny, limonki i pomarańcze. Z cytryn możemy przygotować nalewkę albo ukisić je, by później użyć do pieczonej ryby czy mięsa. Natomiast z pomarańczy możemy przygotować konfiturę na słodko lub na słono – będzie ona dobrym dodatkiem do sosów, marynat czy mięs. Pomarańcze możemy również pokroić w plasterki i zalać je syropem z wody i cukru. Takie plasterki świetnie nadają się do grzańca lub jako dekoracja do ciast. Nie zapominajmy również o kandyzowanej skórce z pomarańczy, którą można dodać do sernika lub zjeść jako przekąskę.  

Przetwory w marcu

Nasz kalendarz przetworów kończy się w marcu. W tym miesiącu w dalszym ciągu możemy robić domowe przetwory z produktów, które dostępne są w sklepach. Warto jednak w miarę możliwości spożyć przygotowane wcześniej przetwory i zrobić miejsce w spiżarni na nowe. 

Pobierz kalendarz przetworów do druku