Kiedy przycinać drzewa owocowe?

Jeśli chcemy, aby nasze drzewa owocowe były ładne, zdrowe i obficie obdarzały nas plonami, musimy o nie odpowiednio zadbać. Jednym z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych jest cięcie gałęzi, ponieważ pozytywnie wpływa na rozwój rośliny. Każde drzewo należy jednak przycinać o odpowiedniej porze i we właściwy sposób. Sprawdzamy, kiedy przycinać drzewa owocowe.

Dlaczego należy przycinać drzewka owocowe?

Przycinanie drzew owocowych to jest z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych w ogrodzie. Regularnie i prawidłowo wykonywane cięcie gałęzi pozytywnie wpływa na wzrost i owocowanie drzewa.

• Odpowiednie cięcie gałęzi pozwala na uformowanie korony i sprawia, że drzewa dobrze się rozwija.

• Usuwanie starych, spróchniałych, chorych lub zaatakowanych przez szkodniki pędów poprawia kondycję drzewa.

• Lekkie cięcie pobudza niewielki rozwój pędów, natomiast silne cięcie przyczynia się do intensywnego rozwoju pędów drzewa.

• Przycinanie gałęzi ułatwia rozprowadzanie oprysków. Poza tym zapewnia odpowiedni przewiew, hamując rozmnażanie grzybów (liście zatrzymują wilgoć w koronie, przez co rozwija się pleśń).

• Dzięki cięciom prześwietlającym do drzewa dociera więcej światła, co wpływa na lepszej jakości owoce. Są one większe, ładniej wybarwione i słodsze.

• Przycinanie pozwala na regulację wysokości drzewa, co jest ważne w przypadku zbierania owoców.

Jak widać, umiejętne cięcie gałęzi ma duży wpływ na zdrowie i rozwój drzewa. Jeśli będziemy regularnie wykonywać cięcie, drzewko będzie bujnie kwitnąć i obdarzy nas dobrze wybarwionymi, słodkimi owocami. O tym, jak i kiedy przycinać drzewka owocowe, przeczytać w dalszej części poradnika.

Kiedy przycinać drzewa owocowe?

Terminy cięcia drzew owocowych mogą się znacznie różnić w zależności od wymagań poszczególnych gatunków. Przykładowo mrozoodporne gatunki można przycinać zimą, o ile nie występuje ryzyko dużych mrozów. Natomiast bardziej wrażliwe drzewa tnie się dopiero na początku wiosny. Poza tym w różnych terminach wykonuje się cięcie podstawowe, a później jeszcze cięcie dodatkowe.

A zatem, kiedy przycinamy drzewka owocowe? Ogólna zasad mówi, że drzewa przycina się zimą albo wiosną i latem. Nie powinno się natomiast przycinać drzew owocowych jesienią, ponieważ cięcie osłabia ich odporność na mróz. Poza tym może to również prowadzić do powstawania wilków.

Zima/przedwiośnie

Jeśli zastanawiacie się, kiedy przycinać drzewa owocowe, to zima lub przedwiośnie będzie najlepszą porą. W tym czasie drzewa ograniczają swoje funkcje życiowe, a ich korzenie znajdują się w stanie spoczynku. Sprawia to, że cięcie nie jest dużym szokiem dla drzewa. Istnieje również mniejsze ryzyko uszkodzenia rośliny.

Cięcie zimowe najczęściej wykonuje się od połowy lutego aż do końca marca. To właśnie wtedy powinno się odbyć przycinanie drzew owocowych jabłoni i gruszy, śliwy oraz pigwy. Są to bowiem gatunki najbardziej odporne na mróz. Najlepiej wybrać czas, w którym nie ma ryzyka wystąpienia dużych mrozów. Warto zatem śledzić prognozy pogody dla danego regionu kraju.

Wiosna

Drzewa owocowe możemy też przyciąć na wiosnę – ok. 7-14 dni po ich kwitnieniu. Taki zabieg jest w pełni bezpieczny dla rośliny, a dzięki temu, że osłabia jej wzrost i zmniejsza prześwietlenie korony, sprzyja lepszemu plonowaniu i wybarwieniu owoców.

W przypadku młodych drzewek na wiosnę przez pierwsze 3 lata wykonuje się cięcie formujące. Dzięki niemu nadajemy odpowiedni kształt koronie oraz wycinamy wszystkie suche i chore gałązki. Natomiast u starszych drzew owocowych wykonuje się cięcie prześwietlające, które ma na przerzedzenie gałęzi, aby do rośliny dotarła większa ilość światła. Oprócz tego na wiosnę można wykonać cięcie odnawiające, które pozwala regulować wysokość i szerokość drzewa. Polega ono na usunięciu gałęzi, które już owocowały.

Lato

W lecie wykonujemy przede wszystkim cięcie prześwietlające, które służy przerzedzeniu korony drzewa. Oprócz tego pozbywamy się wilków, czyli młodych pędów, które wyrosły po silnym cięciu zimowym. Konieczne jest szczególnie letnie przycinanie jabłoni – jeśli nie usuniemy wilków, to nie zbierzemy dobrej jakości plonów. Ogólna zasada mówi, że wycina się jednoroczne pędy o długości co najmniej 40 cm, które rosną pionowo do góry. W tym samym czasie wykonuje się również letnie przycinanie drzew owocowych śliwy i gruszy. Jeśli chodzi natomiast o drzewa pestkowe, czyli wiśnie, czereśnie, morele, brzoskwinie i nektarynki, to letnie cięcie jest cięciem podstawowym, a nie uzupełniającym. W przypadku takich drzew cięcie zawsze wykonujemy po zbiorze owoców.

Kiedy przycinać drzewa owocowe latem? Najlepiej w lipcu i sierpniu ok. 3-4 tygodnie przed planowanym zbiorem owoców. Jeśli cięcie wykonamy zbyt wcześnie, wyrosną nowe wilki. Natomiast, gdy się spóźnimy, to owoce nie będą rumiane.

Kiedy nie wolno przycinać drzew owocowych?

Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, drzew owocowych nie należy przycinać jesienią – najpóźniejszy termin to początek września. W późniejszym okresie nie przycina się drzewek owocowych, ponieważ mogłoby to narazić je na przemarznięcie.

Jesień jest natomiast dobrą porą na posadzenie drzewek i krzewów. Właśnie rośliny posadzone jesienią powinny zostać przycięte. Dzięki temu skupią się nie na żywieniu pędów, a na rozbudowie systemu korzeniowego przed zimą i wytworzeniu jak największej liczby pąków.

Kiedy wycinać wilki na drzewach owocowych?

Latem na niektórych drzewach owocowych pojawiają się wilki. Są to długie, silne, pionowo rosnące na konarach drzew jednoroczne pędy – mogą osiągnąć nawet 2 metry wysokości. Wilki należy usuwać, ponieważ nie są do niczego potrzebne, a jedynie zagęszczają i zacieniają koronę drzewa. W rezultacie do gałęzi dociera niedostateczna ilość światła słonecznego, co niekorzystnie wpływa na jakość owoców. Poza tym wilki ograniczają zawiązywanie pąków kwiatowych w kolejnym sezonie wegetacyjnym.

Jest kilka czynników, które sprzyjają powstawaniu wilków na drzewach, m.in. żyzne podłoże, duża ilość opadów, niezbyt duże owocowanie czy też silne cięcie drzewek na przełomie zimy i wiosny. Wilki najczęściej powstają u jabłoni, grusz i śliw, ale mogą tworzyć się też na wiśniach, czereśniach, morelach i brzoskwiniach, jeśli zostaną zbyt mocno przycięte.

Wilki na drzewach owocowych usuwa się u nasady – na gładko. Zwykle ok. 3-4 tygodnie przed zbiorami owoców. Najlepszym terminem do usuwania młodych pędów jest lipiec oraz sierpień – wówczas należy usunąć nawet 80% wilków.

Kiedy przycinać drzewa owocowe? – Tabela

Rodzaje cięć drzewek owocowych

Skoro wiemy już, kiedy przycinać drzewka owocowe, teraz sprawdźmy, jakie rodzaje cięć możemy wykonać.

Cięcie formujące

Takie cięcie ma na celu uzyskanie pożądanego kształtu drzewa. Cięcie formujące wykonuje się u młodych drzewach, mających od 1 do 4 lat. Pierwsze cięcie formujące zawsze przeprowadza się wiosną, niezależnie od tego, kiedy drzewko zostało posadzone. Podczas takiego cięcia likwiduje się cienkie pędy, gałęzie rosnące pod ostrym kątem, a także miejsca, z których wyrasta kilka gałęzi.

Cięcie prześwietlające (odmładzające)

Kolejnym rodzajem jest cięcie odmładzające, które wykonuje się u starych drzew owocowych. Takie cięcie zawsze przeprowadza się, gdy drzewo jest w stanie spoczynku albo po zbiorze owoców. Jest to bowiem intensywne cięcie, które polega na usuwaniu najstarszych i najgrubszych, gałęzi wrastających do środka korony drzewa oraz tych, które się krzyżują. Jeśli drzewo jest zbyt wysokie, należy również ściąć jego wierzchołek.

Cięcie sanitarne

Jak łatwo się domyślić, cięcie sanitarne wykonujemy wtedy, gdy drzewo cierpi na chorobę pędów. Takie cięcie może być również konieczne po wystąpieniu niekorzystnych zdarzeń atmosferycznych, np. silnego wiatru, gradu czy dużych mrozów. Cięcie sanitarne polega na usuwaniu suchych, uszkodzonych i porażonych przez choroby pędów.

Cięcie korygujące

Ostatnim rodzajem jest cięcie korygujące. Stosuje się je głównie u starszych drzew owocowych, które wcześniej były nieprawidłowo przycinane. Cięcie korygujące polega na usuwaniu wybujałych pędów, krzyżujących się gałęzi oraz tych skierowanych do korony drzewa.

Czym przycinać gałęzie drzew owocowych?

Powinniśmy wiedzieć nie tylko, kiedy przycinać drzewa owocowe, ale również jakich narzędzi użyć do cięcia. Tak naprawdę wybór narzędzia będzie uzależniony od tego, jaką liczbę drzew chcemy przyciąć i jakie cięcie wykonać.

• W przypadku małych drzewek, które mają gałęzie o średnicy 10-40 mm z powodzeniem sprawdzą się sekatory ręczne. Są one poręczne i wygodne w obsłudze. Przy ich pomocy bez problemu obetniemy pojedyncze łodygi i cienkie gałązki. Do twardych gałęzi lepszy będzie sekator kowadełkowy, a do miękkich sekator nożycowy.

Sekator akumulatorowy WORX WG330E.9

329

00 zł

-

-

• Z grubszymi, zdrewniałymi pędami o średnicy do 5 cm poradzą sobie natomiast oburęczne nożyce ogrodowe o wydłużonych ramionach. Modele na wysięgniku dobrze sprawdzą się do wycinania wilków na jabłoniach czy gruszach.

Nożyce do żywopłotu Cellfast Ideal 40-400

172

90 zł

-

-

• Piły ręczne sprawdzą się natomiast do usuwania żywych gałęzi, cięcia suchego drewna, jak i cięcia gałęzi o dużej średnicy. Najlepiej sprawdzi się piła o wygiętym ostrzu, w tzw. lisi ogon.

Promocja

Piła ogrodowa Cellfast Ergo 41-041

70

99 zł

76.99 zł Cena regularna

76.99 zł Najniższa cena

Piła kabłąkowa 24" Fiskars 1000615

82

90 zł

-

-

• Aby zapewnić sobie wygodę podczas pracy, warto sięgnąć po pilarkę elektryczną lub akumulatorową. Jest ona wygodna w obsłudze, ponieważ nie wymaga użycia dużej siły. Taką pilarką z łatwością usuniemy grube gałęzie, zetniemy drzewo czy potniemy drewno na opał.

Pilarka tarczowa WORX WX531.9

449

00 zł

-

-

Pilarka tarczowa WORX WX520.9

499

00 zł

-

-

Podczas przycinania drzewek pamiętajmy o dezynfekcji ostrzy narzędzi ogrodniczych, ponieważ grzyby, bakterie i choroby mogą się bardzo łatwo przenieść na ostrzu na kolejne rośliny. Poza tym narzędzia powinny być dobrze naostrzone, gdyś tępe ostrza mogą uszkodzić drzewo i przyczynić się do powstania trudno gojących się ran.

Jak przycinać drzewka owocowe?

Podczas przycinania drzew owocowych bardzo ważna jest odpowiednia technika. Prawidłowe cięcie zmniejsza bowiem ryzyko infekcji chorobowej i uszkodzenia rośliny, a także sprawia, że rana po cięciu szybciej się goi.

• Gałęzie należy obcinać za obrączka lub zaraz za miejscem rozwidlenia, aby nie pozostawiać zamierających „kikutów”.

• Pędy należy skracać tuż za zdrowym pąkiem pod kątem 45°. Należy unikać cięcia pędów nad pąkami skierowanymi do wnętrza korony, aby wyrastające gałązki w przyszłości nie krzyżowały się z innymi.

• Drzewka z przewodnikiem, które nie mają rozgałęzienia, należy przyciąć do wysokości 70-90 cm.

• W przypadku rozgałęzionych drzewek wycinamy pędy boczne, które znajdują się na wysokości poniżej 50 cm. Natomiast pozostałe skracamy o 1/3 ich długości.

• Pędy zbyt silne, zbliżone lub większe od przewodnika wycinamy pod ostrym kątem.

Jak zabezpieczyć drzewo po przycięciu gałęzi?

Należy pamiętać, że każde cięcie gałęzi, powoduje powstanie ran na drzewie, przez które mogą się przedostać grzyby i bakterie. Bardzo ważne jest zatem odpowiednie zabezpieczenie ran za pomocą maści ogrodniczej. Taka maść ma zwykle w swoim składzie żywice pochodzenia naturalnego, wosk oraz środek grzybobójczy. Od razu po cięciu nakłada się maść i równomiernie rozprowadza za pomocą pędzelka. Niektórzy sadownicy samodzielnie robią taką maść – mieszają farbę emulsyjną ze środkiem grzybobójczym w proporcjach 1 l farby i 20 ml fungicydu.

Aby zmniejszyć ryzyko infekcji drzewa, cięcie gałęzi powinniśmy wykonywać w suchy i słoneczny dzień, ponieważ wtedy rany lepiej się goją.