Jak dbać o środowisko? 12 sposobów, jak dbać o Ziemię

Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Ziemi. Święto to przypomina nam o kruchości naszej planety oraz o tym, jak wielką odpowiedzialność ponosimy za jej przyszłość. Zmiany klimatu, zanieczyszczenie środowiska i zanikanie różnorodności biologicznej to tylko niektóre z wyzwań, przed którymi stoi dziś ludzkość. Na szczęście nie musimy stać z założonymi rękoma. Każdy z nas może coś zrobić, aby chronić Ziemię i zapewnić jej lepszą przyszłość. Jak dbać o środowisko? W artykule przedstawimy kilka prostych, ale skutecznych sposobów.

Dzień Ziemi 2024 – „Planeta vs. plastik”

Co roku, 22 kwietnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Ziemi. Jest to jedno z najpopularniejszych świąt na rzecz ekologii, w których podejmujemy różne działania mające chronić środowisko naturalne.

Dzień Ziemi 2024 odbywa się pod hasłem „Planeta vs. plastik”. W tegorocznej edycji organizatorzy chcą zwrócić uwagę na konieczność ograniczenia produkcji wykorzystania plastiku. Żądają ograniczenia produkcji tworzyw sztucznych o 60% do 2040 roku.

Dzień planety to nie tylko ochrona środowiska. Celem tego święta jest edukacja o zagrożeniach życia na Ziemi, a także promowanie edukacji ekologicznej.

Jak dbać o środowisko naturalne?

Dzień Ziemi to doskonały moment, aby zacząć zmieniać nawyki i bardziej zadbać o środowisko naturalne. Czy Polacy chcą być eko? Według badania przeprowadzonego w 2022 roku przez IBRiS, aż 82% ankietowanych deklaruje, że przykłada dużą uwagę do ochrony środowiska. Co więcej, wielu kupujących jest w stanie zapłacić więcej za produkt, jeśli jest on ekologiczny.

Wiele osób myśli, że ekologia jest czymś, w co nie warto inwestować czasu i pieniędzy. Tymczasem okazuje się, że wcale nie musimy zmuszać się do ogromnych wyrzeczeń, aby choć w niewielkim stopniu zatroszczyć się o środowisko. Zamiana kąpieli na prysznic, częstsze korzystanie z roweru zamiast samochodu, wyłączanie światła i sprzętów elektrycznych. Dla nas to jedynie drobne zmiany, które mogą zapoczątkować wielkie zmiany dla środowiska.

Szanuj i dbaj o przyrodę

Każdy człowiek powinien dbać o środowisko, ponieważ jest jego częścią. Dlatego warto podjąć pewne kroki, aby zacząć je chronić.

Jak dbać o środowisko?

• Nie zaśmiecaj środowiska.
• Segreguj śmieci.
• Oszczędzaj wodę i energię.
• Zrezygnuj z jednorazowych opakowań.
• Szanuj zwierzęta – nie depcz mrówek, przygotuj poidełko dla ptaków.
• Zbuduj domek dla owadów zapylających – pszczół, muchówek, motyli czy chrząszczy.
• Nie niszcz przyrody – nie łam gałęzi dla zabawy, nie depcz trawników, nie wyrywaj roślin.
• Posadź nowe drzewa, zasiej łąki kwiatowe.
• Zmień dietę i ogranicz spożywanie mięsa.

Segreguj śmieci

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego przeciętny Polak wytworzył średnio 355 kg odpadów komunalnych w 2022 roku. Natomiast z sondażu przeprowadzonego przez IBRiS dla „Rzeczpospolitej” wynika, że aż 90,6% badanych Polaków segreguje śmieci. Należy jednak zaznaczyć, że jedynie 53% potrafi właściwie posegregować odpady. Dlaczego jest to takie ważne? Prawidłowa segregacja odpadów jest ważnym elementem recyklingu, czyli powtórnego wykorzystywania odpadów. Im lepiej posegregujemy śmieci, tym więcej będzie surowców do recyklingu, a co za tym idzie – mniejsze zużycie surowców naturalnych. Dzięki segregacji nie tylko ograniczasz ilość odpadów, które trafiają na składowiska, lecz także generujesz mniejsze koszty dla społeczeństwa i państwa. Poza tym przyczyniasz się do poprawy życia ludzi, zwierząt i roślin.

Jak segregować śmieci?

• Zapamiętaj kolory pojemników na odpady: niebieski na papier, żółty na metal i tworzywa sztuczne, zielony na szkło, czarny na odpady zmieszane, brązowy na bioodpady.
• Przeterminowane leki należy oddać do apteki.
• Baterie i akumulatory zanieść do punktu zbiórki baterii i akumulatorów. Takie punkty znajdują się nawet w dużych sklepach.
• Zużyty sprzęt elektroniczny i elektroniczny zanieś do punktu zbiórki elektrośmieci.
• Odpady remontowe musisz zutylizować we własnym zakresie. Możesz je przywieźć do PSZOk-u.
• Nie opłukuj butelek, słoików czy puszek przed wyrzuceniem. Wystarczy, że je opróżnisz z zawartości.
• Do śmieci nie wyrzucaj: leków, opakowań po farbach i rozpuszczalnikach, odpadów po remontach.

Oszczędzaj wodę

Woda jest nieodzowna do życia ludzi, roślin i zwierząt. Niestety jej zasoby nie są nieograniczone. Co więcej, z roku na rok zaczynają się kurczyć, co jest głównie spowodowane zmianami klimatycznymi i działalnością człowieka. Czy wiesz, że tylko 2,5% zasobów wodnych na Ziemi stanowi woda słodka, natomiast 97,5% to woda słona? Z 2,5% wody tylko 0,3% jest łatwo dostępna, ponieważ reszta jest uwięziona w lodowcach. Szacuje się, że przeciętny obywatel Unii Europejskiej zużywa dziennie nawet 5011 litrów wody. Z tego jedynie 23 litry wykorzystywane są w gospodarstwie domowym. Pozostałe zużycie wody powstaje w związku z codzienną konsumpcją i zużyciem energii.

W związku ze zmianami klimatycznymi i rosnącym popytem na wodę szacuje się, że jej niedobory znacznie wzrosną. Właśnie dlatego tak ważne jest ograniczanie zużycia wody. Jak to zrobić? Poniżej znajdziesz podstawowe sposoby na oszczędzanie wody. Natomiast jeszcze więcej praktycznych porad znajdziesz w artykule: Jak oszczędzać wodę w domu i ogrodzie?

Jak oszczędzać wodę?

• Zamiast kąpieli w wannie, bierz prysznic. Podczas kąpieli w wannie zużywa się nawet 170 litrów wody, a pod prysznicem jedynie 40 litrów.
• Zrezygnuj z ręcznego zmywania naczyń na rzecz zmywarki.
• Unikaj prania ręcznego, jeśli nie jest konieczne.
• Nastawiaj pralkę i zmywarkę tylko wtedy, gdy są w pełni załadowane.
• Kontroluj szczelność kranów. We wszystkich zamontuj perlatory.
• Zakręcaj kran podczas mycia zębów lub golenia brody.
• Nie wyrzucaj śmieci do toalety, ponieważ w ten sposób marnujesz wodę na ich spłukiwanie. Na śmieci jest przeznaczony kosz.
• W toalecie zamontuj spłuczkę z podwójnym systemem spłukiwania – jeden to 3 litry wody, a drugi to 6 litrów.
• Nie opłukuj śmieci przed wyrzuceniem ich do kosza, o ile Twoja gmina wyraźnie tego nie zaleca. Opłukiwanie opakowań spowoduje jedynie zwiększone zużycie wody.
• Niewypitą wodę, np. z butelki, szklanki czy zwierzęcej miski, możesz wykorzystać do podlewania domowych kwiatów lub spłukiwania toalety.
• Zbieraj deszczówkę w ogrodzie i podlewaj nią rośliny.
• Ogranicz kupowanie ubrań, ponieważ ich produkcja pochłania olbrzymie ilości wody.

Oszczędzaj energię

Zastanawiasz się, jak dbać o środowisko? Przede wszystkim zacznij od zmniejszenia zużycia energii elektrycznej. Według danych rocznie na świecie zużywa się około 22 trylionów kWh energii, z czego około 0,25% przeznacza się na oświetlenie. Energia produkowana jest w elektrowniach i elektrociepłowniach opalanych węglem kamiennym i brunatnym. Oszczędzając prąd, zmniejszasz potrzebę jego produkcji. W ten sposób przyczyniasz się do mniejszego wykorzystania surowców i ograniczenia emisji szkodliwych gazów cieplarnianych, które negatywnie wpływają na klimat i zdrowie.

Aby dowiedzieć się więcej o zużyciu i sposobach oszczędzania energii, przeczytaj nasz poradnik: Jak oszczędzać prąd w domu?

Jak oszczędzać energię?

• Tradycyjne żarówki wymień na energooszczędne diody LED.
• Wyłączaj światło, gdy wychodzisz z pokoju,
• Utrzymuj optymalną temperaturę w domu. Na kaloryferach zamontuj termostaty. Jeśli nie ma takiej potrzeby, nie odkręcaj kaloryferów.
• Korzystaj z programów ekologicznych w sprzętach AGD, np. w zmywarce lub pralce. Trwają one dłużej, ale urządzenia pobierają mniej prądu.
• Wybieraj energooszczędne urządzenia AGD i RTV.
• W czajniku elektrycznym gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.
• Jeśli nie korzystasz z danych urządzeń, odłącz je z gniazdka. Niektóre sprzęty, np. komputery, telewizory, dekodery czy ładowarki do telefonu pobierają energię nawet wtedy, gdy nie są używane.
• Nie zostawiaj urządzeń w trybie czuwania, np. komputera stacjonarnego czy laptopa.
• Na zewnątrz budynku i w ogrodzie zamontuj lampy z czujnikiem ruchu.

Ogranicz zużycie plastiku i papieru

Plastik jest szkodliwy dla naszego zdrowia i bardzo mocno zanieczyszcza środowisko. Szacuje się, że rozkładanie plastiku w zależności od materiału, budowy i wielkości może trwać od 20 do nawet 1000 lat. Przykładowa zwykła torebka foliowa rozkłada się 20 lat, plastikowa słomka do napojów – 200 lat, natomiast plastikowa butelka około 450 lat. Obecnie nie ma miejsca na świecie, w którym nie byłyby wykrywane tworzywa sztuczne. Według naukowców, jeśli nic nie zrobimy w kierunku ograniczenia plastiku, do 2050 roku w oceanach będzie pływało więcej plastiku niż ryb. Już teraz mikroplastik występuje w powietrzu, glebie, morzach i oceanach, zwierzęcych żołądkach, a nawet krąży w organizmie człowieka. Redukcja plastiku jest zatem konieczna, aby zadbać o środowisko naturalne i własne zdrowie.

Jeśli zainteresował Cię temat mikroplastiku, wszystkie niezbędne informacje zebraliśmy w artykule: Mikroplastik – czym jest, jak powstaje i skąd się bierze w środowisku?

Jak zredukować ilość odpadów?

• Nie używaj foliowych reklamówek – na zakupy zabieraj torby bawełniane.
• Zaopatrz się w woreczki materiałowe na warzywa i owoce.
• Nie kupuj wody butelkowanej. Zamiast tego możesz pić wodę przefiltrowaną z dzbanka lub butelki. A jeśli zamontujesz specjalny filtr do wody w baterii kuchennej, będziesz mógł pić wodę prosto z kranu.
• Zamiast kupować wodę i napoje gazowe w plastikowych butelkach, możesz kupić saturator SodaStream i przygotowywać w domu własne, zdrowe napoje.
• Jeśli możesz, wybieraj produkty zapakowane w szkło lub papier, a nie w plastik.
• Kupuj produkty na wagę. Pamiętaj jednak, aby zabrać ze sobą własny pojemnik lub woreczek.
• Jeśli to możliwe, zamień dokumenty papierowe na cyfrowe. Nie drukuj faktur, biletów i innych dokumentów, które zaraz trafią do kosza. Czytaj książki, magazyny i prasę w wersji elektronicznej.
• Dokumenty drukuj z obu stron, najlepiej na ekologicznym papierze.
• Zbieraj makulaturę.

Zestaw SodaStream Saturator Terra Czarny + 2 butelki Fuse 1L + syrop Mirinda

349

00 zł

-

-

Dzbanek filtrujący Aquaphor Glass Szary + wkład Maxfor+ Mg

129

00 zł

-

-

Buduj nawyki ZERO WASTE

Zero waste to idea, która ma na celu ograniczenie produkcji śmieci. Jej filozofia opiera się na pięciu zasadach (5R): refuse (odmawiaj), reduce (ograniczaj), reuse (używaj ponownie), recycle (segreguj i przetwarzaj), rot (kompostuj).

W budowaniu nawyków zgodnych z ideą zero waste może Ci pomóc nasz artykuł: Kuchnia zero waste – jak nie marnować jedzenia i oszczędzać?

Jak zmienić nawyki na zero waste?

• Kupuj tylko tyle, ile potrzebujesz. Nie kupuj produktów, tylko dlatego, że są w promocji.
• Nie przyjmuj ulotek, darmowych gadżetów i innych zbytecznych rzeczy, które zaraz wyrzucisz do kosza.
• Jeśli to możliwe, naprawiaj uszkodzone przedmioty, zamiast od razu kupować nowe.
• Zamiast wyrzucać rzeczy, oddaj je komuś, komu mogą się przydać.
• W miarę możliwości wybieraj produkty zapakowanie w opakowania papierowe, a nie plastikowe.
• Ogranicz zakup nowych ubrań. Zamiast tego możesz kupić dobrej jakości ubrania z drugiej ręki.
• Jeśli nie jesteś w stanie zjeść jedzenia, zamrażaj. Dobrym pomysłem jest też zakup zgrzewarki próżniowej, która pozwoli na zapakowanie próżniowo żywności. Dzięki temu będzie ją można bezpiecznie
• przechowywać przez dłuższy czas.
• Dokładnie segreguj śmieci.
• Odpady naturalne możesz kompostować. W ten sposób zyskasz naturalny nawóz do upraw.

Korzystaj z odnawialnych źródeł energii

Jeśli chcesz pomóc środowisku, zacznij wykorzystywać odnawialne źródła energii (OZE), czyli takie które, bazują wyłącznie na naturalnych i niewyczerpywalnych surowcach.

Jak wykorzystać odnawialne źródła energii?

• Zamontuj panele fotowoltaiczne, które dostarczą Ci prądu.
• Do ogrzewania domu wykorzystuj pompę ciepła.
• Wodę możesz podgrzewać energią z kolektorów słonecznych.
• Skutecznym sposobem na zmniejszenie rachunków za ogrzewanie, jest rekuperator.

Ogranicz korzystanie z samochodu

Jak dbać o środowisko? Możesz ograniczyć korzystanie ze swojego samochodu. Według danych CEPiK pod koniec 2023 roku w Polsce mieliśmy zarejestrowanych 27 milionów 347 tysięcy samochodów osobowych. Co prawda, 7 milionów 245 tysięcy aut to tzw. martwe dusze, czyli samochody, które nie zostały wyrejestrowane, ale nie poruszają się po drogach. W dalszym ciągu daje to jednak dużą liczbę pojazdów osobowych – prawie 20 milionów. Liczba ta wzrasta z roku na rok. Nie trzeba chyba nikomu przypominać, że podczas jazdy z silników pojazdów wydobywają się spalin, które są bardzo niebezpieczne dla środowiska i naszego zdrowia.

Co możesz zrobić dla środowiska?

• Jeśli nie masz do pokonania zbyt długiej trasy, wybierz rower, zamiast samochodu.
• Możesz zainwestować w rower elektryczny lub hulajnogę elektryczną, które nie emitują spalin, dzięki czemu są przyjazne dla środowiska.
• Kiedy tylko możesz, wybieraj komunikację miejską, zamiast dojazdu samochodem. W dużych miastach możesz skorzystać z tramwaju albo metra.
• W dalekie podróże najlepiej wybieraj się pociągiem.
• W swoich samochodzie zamontuj filtr cząstek stałych, który pozwala oddzielać sadzę od spalin samochodowych.

Ogranicz spożywanie mięsa

Ekologia to także rezygnacja ze spożywania mięsa. Dlaczego? Ponieważ produkcja mięsa generuje ogromne ilości dwutlenku węgla – nawet większe niż cały transport razem wzięty. Dużym problemem jest także kwestia wykorzystywania wody do hodowli zwierząt. Według badań do wyprodukowania 1 kg wołowiny potrzeba aż 10-15 tysięcy litrów wody. Poza tym do hodowli zwierząt brakuje terenów – w Ameryce Południowej już 71% lasów zostało wyciętych tylko po to, by mogły powstać pastwiska, fermy i rancza. Warto wspomnieć, że ograniczenie mięsa ma korzystny wpływ nie tylko na środowisko, lecz także na nasze zdrowie. Według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) niektóre przetwory mięsne znacznie zwiększają ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe i prowadzą do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.

Co możesz zrobić dla środowiska?

• Jedz mniej mięso lub zrezygnuj z niego całkowicie.
• Mięso w diecie możesz zastąpić produktami roślinnymi, np. tofu, soją, soczewicą, ciecierzycą czy fasolą.
• Przyrządzaj więcej potraw warzywnych.

Stosuj ekologiczne środki czystości

Co jeszcze możesz zrobić dla przyrody? Jak dbać o środowisko naturalne? Zamień tradycyjne środki czyszczące na naturalne substancje. Chemiczne detergenty zawierają w swoim składzie niebezpieczne substancje, takie jak: fosforany, związki chloru, amoniak, wybielacze, silne konserwanty czy substancje zapachowe pochodzenia syntetycznego. Co prawda, te substancje są dopuszczone do stosowania w detergentach, ale mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie człowieka, powodując alergie skórne, infekcje dróg oddechowych czy obniżając odporność. Poza tym są szkodliwe dla środowiska, ponieważ zawarte w nich substancje trafiają do gleb i wód.

Jakie ekologiczne środki możesz wykorzystać?

• Domowe środki czystości możesz przygotować z kilku składników, które znajdziesz w kuchni.
• Ocet świetnie sprawdzi się jako środek dezynfekujący. Poza tym jest w stanie usunąć osad z kamienia, tłuszcz i pleśń.
• Soda oczyszczona doskonale usuwa zabrudzenia. Ma odczyn zasadowy, więc neutralizuje kwasy, a dodatkowo pochłania brzydkie zapachy.
• Kwasek cytrynowy ma silne właściwości odkamieniające. Nadaje się też do czyszczenia rozmaitych powierzchni.
• Cytrynę możesz wykorzystać do usuwania zabrudzeń, wybielania, odkażania i nabłyszczania powierzchni.
• Sól kuchenna sprawdzi się jako środek czyszczący, odkażający i antyseptyczny.
• Olejki eteryczne mają róże właściwości. Olejek pomarańczowy świetnie odświeża powietrze, a olejek z drzewa herbacianego działa przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie.

Ogranicz konsumpcjonizm

Niezrównoważona konsumpcja jest jednym z powodów degradacji środowiska. Do produkcji różnych produktów wykorzystuje się bowiem energię oraz wodę. Podczas produkcji marnuje się surowce naturalne, a stale rosnący ślad węglowy powoduje zanieczyszczenie powietrza, co odbija się negatywnie na ludzkim zdrowiu. Dlatego tak ważna jest koncepcja zrównoważonej konsumpcji.

Jak kupować odpowiedzialnie?

• Rób listę zakupów.
• Nie ulegają trendom i nie kupuj ubrań, tylko dlatego, że są w modzie.
• Nie kupuj przedmiotów na przecenach, tylko dlatego, że ich cena jest niska. Mogą Ci się w ogóle nie przydać.
• Unikaj kupowania produktów słabej jakości, które szybko ulegną zniszczeniu. Wybieraj przedmioty wykonane z lepszej jakości materiałów, które posłużą Ci przez dłuższy czas. W ten sposób zredukujesz produkcję odpadów.
• Wyszukuj produkty wielokrotnego użytku.
• Rozsądnie gospodaruj swoimi finansami. Kupuj produkty, których rzeczywiście potrzebujesz i na które Cię stać.

Edukuj innych

Jak zadbać o środowisko naturalne? Przede wszystkim możesz edukować innych i zachęcać ich do zmiany nawyków.

• Udostępniaj informacje na temat wpływu działań człowieka na środowisko naturalne.
• Od najmłodszych lat rozmawiaj z dziećmi o tym, jak dbać o środowisko.
• Wprowadź ekologiczne nawyki w swoim domu.
• Działaj na rzecz ochrony środowiska. Zbieraj śmieci, szanuj przyrodę i dbaj o zwierzęta.
• Zachęcaj innych do dbania o środowisko – oszczędzania wody i energii, świadomej konsumpcji, zmiany diety i wprowadzania nawyków.

Dlaczego warto dbać o środowisko? Argumenty

Dbanie o środowisko naturalne jest kluczowe nie tylko dla naszego zdrowia i dobrobytu, ale także dla przyszłości całej planety. Oto dziesięć powodów, dla których warto podejmować działania na rzecz ochrony środowiska:

1. Zachowanie bioróżnorodności – Ziemia jest domem dla milionów gatunków roślin i zwierząt. Wiele z nich jest zagrożonych wyginięciem z powodu niszczenia naturalnych siedlisk i zanieczyszczenia. Dbając o środowisko, chronimy bioróżnorodność i równowagę ekosystemów.
2. Czyste powietrze – redukcja zanieczyszczeń przyczynia się do poprawy jakości powietrza, co ma bezpośredni wpływ na zdrowie człowieka, gdyż zmniejszaj ryzyko chorób układu oddechowego i sercowo-naczyniowego.
3. Zasoby wody – ekologia to również wszelkie działania mające na celu zachowanie czystości i dostępności wody. Jest ona bowiem niezbędna do życia.
4. Zmniejszenie zmian klimatycznych – globalne ocieplenie powoduje wzrost poziomu mórz, ekstremalne zjawiska pogodowe i inne problemy. Dbając o środowisko, możemy ograniczyć emisję gazów cieplarnianych i spowolnić zmiany klimatu, które zagrażają ekosystemom, gospodarce i naszemu zdrowiu.
5. Oszczędności ekonomiczne – efektywne zarządzanie zasobami i energią może przyczynić się do znacznych oszczędności, zarówno dla indywidualnych konsumentów, jak i dla przedsiębiorstw.
6. Zachowanie lasów i terenów naturalnych – lasy są płucami naszej planety, a ich ochrona pomaga w absorpcji dwutlenku węgla, produkcji tlenu oraz ochronie różnorodności biologicznej.
7. Trwałość i zrównoważony rozwój – dbanie o środowisko sprzyja długoterminowemu planowaniu i zrównoważonemu rozwojowi, co jest kluczowe dla zapewnienia trwałości zasobów naturalnych dla przyszłych pokoleń.
8. Turystyka – turyści chętnie odwiedzają miejsca o pięknej przyrodzie i czystym środowisku. Ochrona środowiska może przyciągać turystów i generować dochody dla lokalnych społeczności.
9. Zdrowe życie – skażone środowisko i zanieczyszczone powietrze negatywnie odbijają się na naszym zdrowiu. Warto dbać o ekologię, aby polepszyć stan swojego zdrowia i ogólną jakość życia.
10. Odpowiedzialność moralna – dbanie o środowisko jest wyrazem naszej odpowiedzialności za planetę, którą dzielimy z innymi gatunkami. Mamy obowiązek dbać o środowisko naturalne dla przyszłych pokoleń. Nie powinniśmy im pozostawiać planety zanieczyszczonej i zdewastowanej.