Jak działa ciśnieniomierz?

Ciśnieniomierz to jedno z najczęściej używanych urządzeń medycznych w domu i w gabinecie lekarskim. Choć jego obsługa wydaje się prosta, zasada działania może różnić się w zależności od typu aparatu. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa ciśnieniomierz ręczny i elektryczny oraz podpowiemy, jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie krwi.

Jakie są rodzaje ciśnieniomierzy?

Jak sama nazwa wskazuje, zadaniem ciśnieniomierza jest mierzenie ciśnienia tętniczego. Dostępne w sprzedaży urządzenia dokonują pomiaru ciśnienia na kilka sposobów. Z tego względu można wyróżnić:

• Ciśnieniomierze manualne – cechują się prostą budową. Nie mają elektroniki, przez co są o wiele trwalsze i rzadziej ulegają uszkodzeniom. Można je podzielić na ciśnieniomierze rtęciowe i zegarowe. Te pierwsze nie są już jednak używane. Ciśnieniomierze manualne najczęściej używane są w gabinetach lekarskich oraz przez pielęgniarki, ponieważ do pomiaru ciśnienia potrzebne jest też użycie stetoskopu. Z tego względu takie ciśnieniomierze zapewniają bardzo dokładny pomiar ciśnienia.
• Ciśnieniomierze półautomatyczne – w takich urządzeniach mankiet trzeba napompować ręcznie, ale ciśnienie mierzone jest automatycznie. Są coraz rzadziej spotykane na rynku.
• Ciśnieniomierze automatyczne – to najpopularniejsze urządzenia, umożliwiające monitorowanie ciśnienie krwi w domu. Wśród nich wyróżniamy modele nadgarstkowe i naramienne. Oba rodzaje dokonują pomiaru ciśnienia automatycznie – wystarczy nacisnąć przycisk.

Jak działa ciśnieniomierz zegarowy?

Ciśnieniomierz zegarowy to klasyczne urządzenie do pomiaru ciśnienia krwi. Wykorzystuję metodę Korotkowa, zwaną też nieinwazyjną metodą pomiaru ciśnienia tętniczego. Działa bez prądu i baterii – opiera się na prostych zasadach mechaniki.

• Mankiet ciśnieniomierza – zakłada się go na ramię pacjenta i pompuje za pomocą gruszki, co uciska tętnicę ramieniową.
• Zawór – po napompowaniu mankietu powoli wypuszcza się z niego powietrze, regulując tempo spadku ciśnienia.
• Słuchawki lekarskie (stetoskop) – umożliwiają usłyszenie tzw. tonów Korotkowa, czyli dźwięków przepływającej krwi.
• Zegar (manometr) – wskazuje ciśnienie w mmHg (milimetrach słupa rtęci). Pierwszy usłyszany ton oznacza ciśnienie skurczowe, ostatni – rozkurczowe.

Choć automatyczne ciśnieniomierze są wygodne, to zegarowe nadal uchodzą za bardzo dokładne – szczególnie w rękach doświadczonych osób. Świetnie sprawdzają się w diagnostyce i nie są podatne na błędy elektroniki.

Ciśnieniomierz elektroniczny – zasada działania

Obecnie największą popularnością cieszą się ciśnieniomierze automatyczne, ponieważ są znacznie wygodniejsze i łatwiejsze w obsłudze niż modele, które mierzą ciśnienie ręcznie. W przeciwieństwie do ciśnieniomierzy manualnych, modele elektroniczne nie wymagają użycia stetoskopu ani interpretowania dźwięków przepływu krwi – całość pomiaru odbywa się automatycznie. Takie urządzenia wykonują oscylometryczny pomiar ciśnienia. Oznacza to, że dokonują pomiaru na podstawie drgań mankietu. Te drgania są przetwarzane na impulsy elektryczne i analizowane przez mikroprocesor, który wylicza wartości ciśnienia skurczowego, rozkurczowego oraz tętna. Wynik pojawia się na czytelnym wyświetlaczu LCD. Wśród takich ciśnieniomierzy są dostępne modele naramienne i nadgarstkowe.

Jak działa ciśnieniomierz naramienny?

Elektroniczne ciśnieniomierze naramienne są najczęściej polecanymi urządzeniami służącymi do mierzenia ciśnienia tętniczego. Ich charakterystyczną cechą jest mankiet, który zakłada się na górną część ramienia, na wysokości serca. Podczas pomiaru urządzenie automatycznie pompuje mankiet, a następnie powoli wypuszcza powietrze, rejestrując drgania ścian tętnicy ramiennej.

Ze względu na to, że model naramienny mierzy ciśnienie na tętnicy ramieniowej, która jest większa i bardziej stabilna niż np. naczynia w nadgarstku, wynik pomiar ciśnienia naramiennego uchodzi za bardziej wiarygodny i dokładny.

Jak działa ciśnieniomierz nadgarstkowy?

Jeśli chodzi natomiast o automatyczne ciśnieniomierze nadgarstkowe, to działają na tej samej zasadzie oscylometrycznej co modele naramienne. Różnica polega na lokalizacji pomiaru – mankiet ciśnieniomierza zakłada się na nadgarstek, gdzie ciśnienie mierzone jest w tętnicy promieniowej.

Zaletą tego rozwiązania jest kompaktowy rozmiar i łatwość obsługi, co sprawia, że automatyczne ciśnieniomierze nadgarstkowe są chętnie wybierane przez osoby starsze lub często podróżujące. Wymagają jednak większej staranności przy pomiarze, ponieważ nadgarstek jest bardziej podatny na ruch i zmienne pozycje ciała, co może wpływać na dokładność wyniku pomiaru ciśnienia.

Jak działa ciśnieniomierz w smartwatchu lub telefonie?

Wiemy już, jak działa ciśnieniomierz ręczny i elektroniczny. Teraz dowiedzmy się, w jaki sposób mierzą ciśnienie nowoczesne gadżety – smartwatche i smartfony. Coraz więcej takich urządzeń multimedialnych oferuje funkcję pomiaru ciśnienia krwi, co pozwala łatwo kontrolować stan zdrowia. Otrzymane wyniki należy jednak traktować orientacyjne. Są one wstanie wskazać, czy ciśnienie jest zwykle w normie, czy raczej podwyższone. Jednak nie zastąpią regularnych pomiarów wykonywanych certyfikowanym urządzeniem, szczególnie u osób z nadciśnieniem lub chorobami serca.

Większość smartwatchy z ciśnieniomierzem mierzy ciśnienie krwi metodą optyczną, za pomocą czujników PPG, które znajdują się na spodzie zegarka. Emitują one światło (najczęściej zielone lub podczerwone), które wnika w skórę i odbija się od przepływającej krwi w naczyniach. Na podstawie tych zmian światła analizowany jest puls oraz elastyczność naczyń krwionośnych. Następnie algorytm szacuje ciśnienie skurczowe i rozkurczowe.

Dostępne są też aplikacje na smartfony, które deklarują możliwość pomiaru ciśnienia krwi bez dodatkowych akcesoriów. Działają podobnie jak smartwatche – analizując kolor skóry palca dociśniętego do kamery lub czujnika. W praktyce jednak dokładność takich pomiarów jest niska, a wyniki mogą być obarczone dużym błędem. Większą precyzję można osiągnąć, używając specjalnych urządzeń Bluetooth (np. inteligentnych mankietów), które współpracują z aplikacją mobilną.

Smartwatch Maxcom FW110 Titan Chronos Czarny

449

00 zł

-

-

Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi?

Ciśnienie krwi wiele mówi o kondycji naszego układu krążenia. Regularne pomiary ciśnienia pozwalają wcześnie wykryć nieprawidłowości i zareagować, zanim pojawią się poważniejsze problemy zdrowotne.

Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi u dorosłego człowieka? Według wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, prawidłowe ciśnienie skurczowe (górne) wynosi mniej niż 140 mmHg, a ciśnienie rozkurczowe (dolne) mniej niż 90 mmHg. Wartości uznawane za optymalne to ciśnienie 120/80 mmHg. Należy jednak zaznaczyć, że wartości ciśnienia tętniczego mogą się różnić w zależności od wieku.

Kiedy ciśnienie jest za wysokie?

Jeśli podane wartości są wyższe, wówczas występuje tzw. nadciśnienie tętnicze. Jest to choroba przewlekła, która zwiększa ryzyko udaru mózgu, zawału serca i innych powikłań sercowo-naczyniowych, dlatego wymaga leczenia i kontroli. Takie osoby powinny mierzyć ciśnienie regularnie i prowadzić dzienniczek pomiaru ciśnienia.

Wyróżnia się 3 stopnie nadciśnienia tętniczego:

• pierwszy zaczyna się od 140/90 mmHg,
• drugi od 160/100 mmHg,
• trzeci jest powyżej 180/110 mmHg.

Kiedy ciśnienie jest za niskie?

Jeśli skurczowe ciśnienie krwi spada poniżej 90 mmHg, a rozkurczowe ciśnienie krwi poniżej 60 mmHg, wówczas mówimy o niedociśnieniu, czyli hipotonii. Choć niskie ciśnienie krwi w większości przypadków nie powoduje poważniejszych objawów, czasem może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak zawroty głowy, zmęczenie, osłabienie czy omdlenie.

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie?

Kontrola ciśnienia tętniczego w warunkach domowych jest bezbolesna i bezinwazyjna. Ważny jest jednak wybór ciśnieniomierza oraz wiedza o tym, jak z niego korzystać. Oto kilka zasad prawidłowego pomiaru ciśnienia:

• Ciśnienie należy mierzyć 2 razy dziennie – rano i wieczorem o tych samych porach, np. 7:00-19:00.
• Nie należy wykonywać pomiarów bezpośrednio po posiłku, wysiłku fizycznym lub kąpieli. Nie należy też spożywać kawy ani palić tytoniu.
• Przed pomiarem należy odpocząć, przynajmniej 15 minut.
• Podczas badania stopy powinny płasko spoczywać na podłodze – nie należy ich krzyżować ani zakładać nogi na nogę.
• Osoby praworęczne powinny mierzyć ciśnienie na lewym przedramieniu, a osoby leworęczne – na prawym.
• Mankiet ciśnieniomierza naramiennego należy założyć na ramię, ok. 2-3 cm powyżej łokcia. Z kolei w przypadku ciśnieniomierza nadgarstkowego mankiet powinien być na wysokości serca, więc warto unikać zgięcia ręki podczas pomiaru.
• Przedramię należy położyć na stole, z dłonią skierowaną ku górze, tak aby mankiet znajdował się na wysokości serca.
• Ciśnienie należy mierzyć, siedząc nieruchomo i w ciszy.
• Warto zapisywać wyniki i prowadzić tzw. dzienniczek pomiaru ciśnienia.

Regularny pomiar ciśnienia może mieć ogromny wpływ na nasze zdrowie. Dlatego tak ważne jest uzyskiwanie dokładnych pomiarów. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do wyników wskazana jest kontrola ciśnienia tętniczego u specjalisty.

Jak sprawdzić, czy ciśnieniomierz działa prawidłowo?

Automatyczne ciśnieniomierze nadgarstkowe oraz naramienne są urządzeniami medycznymi z certyfikatem CE, co oznacza, że muszą spełniać określone standardy. Jednym z nich jest norma, która dopuszcza zmiany w wynikach pomiaru ciśnienia do 3 mmHg. Wybierając takie urządzenie, zyskujemy gwarancję prawidłowego ciśnienia krwi. Może się jednak zdarzyć, że nawet najlepszy ciśnieniomierz poda nieprawidłowy wynik. Przyczyną mogą być nieprawidłowości podczas pomiaru albo awaria urządzenia. Jak można sprawdzić, czy otrzymane odczyty ciśnienia krwi są prawidłowe?

• Najpewniejszy sposób to porównanie wyników z pomiarem wykonanym przez lekarza lub pielęgniarkę w gabinecie medycznym. Jeśli otrzymane wartości ciśnienia tętniczego będą znacząco od siebie odbiegać, warto przyjrzeć się bliżej swojemu ciśnieniomierzowi.
• Kolejnym sposobem na potwierdzenie rzetelności urządzenia jest przeprowadzenie kilku pomiarów w krótkich odstępach czasowych. Powinny one dawać zbliżone wyniki, z ewentualną różnicą do 5 mmHg. Jeśli jednak za każdym razem uzyskamy zupełnie inne wartości, może to oznaczać problem z działaniem urządzenia lub błędną technikę pomiaru.
• Warto też wykonać pomiary u dwóch różnych osób – jeśli pojawią się u nich bardzo podobne odczyty ciśnienia krwi, może to świadczyć o niedokładności urządzenia.
• Niedokładności pomiaru mogą też wynikać z nieszczelnego mankietu lub wyczerpanych baterii.